Ostatnie miesiące przyniosły wiele zmian w prawie podatkowym. Jedną z nich jest likwidacja odwrotnego obciążenia. Argumentem ustawodawcy, który zrezygnował z tego mechanizmu, jest chęć wprowadzenia większej kontroli podatkowej i ograniczenie nadużyć. Odwrotne obciążenie zostało zastąpione nowym rozwiązaniem. Jak ono działa i kogo obowiązuje?
Czym było odwrotne obciążenie?
Faktury z odwrotnym obciążeniem do 31 października 2019 roku były wystawiane, jeśli transakcja spełniała jednocześnie wszystkie poniższe warunki:
- dostawa towarów obejmowała te określone w załączniku nr 11 oraz usług w załączniku nr 14;
- sprzedawcą był podatnik, u którego sprzedaż nie jest zwolniona ze względu na limit obrotów w wartości 200 000 zł;
- nabywcą był czynny podatnik VAT;
- dostawa towarów nie była zwolniona z podatku VAT;
- w przypadku usług budowlanych sprzedawca był podwykonawcą usług.
Zmiany sprawiły, że po 1 listopada 2019 roku faktury z odwrotnym obciążeniem nie mogą być wystawiane dla transakcji wymienionych w załączniku 11 i 14 ustawy o VAT. Nowelizacja ustawy o VAT uchyla te załączniki (a także załącznik nr 13) i w ich miejsce wprowadza załącznik nr 15. Dokument ten będzie określał, które firmy mają stosować nowy mechanizm rozliczania podatku VAT.
Likwidacja spółki z o.o. w praktyce .
Co zastąpiło odwrotne obciążenie?
Odwrotne obciążenie zostało przez ustawodawcę zastąpione mechanizmem odwrotnej płatności tzw. split payment. Polega ono na tym, że kwota netto jest wpłacana na zwykły rachunek przedsiębiorcy, a podatek VAT wędruje na specjalny rachunek.
Rachunek VAT nadal należy do przedsiębiorcy, ale zgromadzony na nim środki nie można dowolnie dysponować. Firma może wykorzystywać je jedynie w celu rozliczeń z Urzędem Skarbowym, urzędem Celnym lub Zakładem Ubezpieczeń Społecznych.
Kogo obejmuje mechanizm podzielonej płatności?
Split payment obejmuje firmy ze wszystkich branż wskazanych w załączniku nr 15 ustawy o VAT. Oprócz tego split payment obowiązkowo stosowany jest w przypadku:
- gdy transakcja dotyczy co najmniej jednej dostawy towarów lub świadczenia usługi wymienionych w załączniku nr 15 ustawy o VAT;
- gdy wartość transakcji jest większa bądź równa 15 000 zł – w przypadku transakcji w walucie obcej kwotę należy przeliczyć na złote według średniego kursu walut obcych ogłaszanego przez NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień dokonania transakcji;
- gdy sprzedawca jest czynnym podatnikiem VAT.
Dla pozostałych transakcji stosowanie mechanizmu podzielonej płatności nie jest obowiązkowe. Ustawodawca zachęca jednak, aby go stosować w celu zabezpieczenia własnych interesów. Decyduje się na to coraz więcej firm, które kuszone są korzyściami z rozliczania płatności w systemie split payment.
Jak wystawiać fakturę ze spilt payment?
Firmy objęte obowiązkiem podzielonej płatności obligatoryjnie muszą informować o tym na fakturze. W tym celu na dokumencie należy umieścić adnotacje „mechanizm podzielonej płatności”. Nie trzeba natomiast wskazywać dwóch oddzielnych rachunków bankowych – płatność zostanie podzielona automatycznie.
Nabywca, który otrzyma fakturę z adnotacją o podzielonej płatności, płacąc – musi zastosować tą metodą. Niezastosowanie się do nowych przepisów będzie skutkować sankcjami finansowymi. Zarówno na sprzedawcę, jak i nabywcę może zostać nałożona kara w wysokości 30% podatku VAT z błędnej opłaconej faktury.
